Φώτης Πανταζίδης: Ο κάθε εγκληματίας σήμερα είναι ευρηματικότατος

Στη σημερινή μας συνέντευξη φιλοξενούμε τον Φώτη Πανταζίδη. Ο Φώτης εργάζεται στο τομέα του AML, και σήμερα μας μιλά για το τι ακριβώς είναι αυτό το επάγγελμα, τις προκλήσεις που υπάρχουν, πώς επηρεάζει η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και πολλά άλλα. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε τον Φώτη για τη συνεισφορά του στη σελίδα μας και του ευχόμαστε κάθε καλό. Καλή ανάγνωση.

Τι ακριβώς είναι το AML; πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με τον τομέα του AML και τι ήταν αυτό που σας τράβηξε σε αυτό το επάγγελμα;

Για να απaντησουμε στο τι ειναι AML ή Anti-money Laundering (αντι ξεπλυμα χρηματος), πρεπει πρωτα να απαντησουμε στο τιι ειναι το ML ή money laundering (ξεπλυμα μαυρου χρηματος). Το ML λοιπον σε απλα λογια, ειναι η διαδικασια με την οποια κάποιος προσπαθεί να κρύψει την παράνομη προέλευση χρημάτων και να τα κάνει να φαίνονται σαν να προέρχονται από νόμιμες δραστηριότητες. παίρνεις δηλαδή τα "βρώμικα" χρήματα (από εγκλημα) και μέσω διαφόρων διαδικασιών τα κάνεις να φαίνονται "καθαρά" - νόμια. Άρα το AML είναι οι τεχνικές και διαδικασίες εντοπισμού τέτοιων προσπαθειών. Προσωπικά έρχομαι από διαφορετικό επιστημονικό υπόβαθρο, και έμαθα για το AML και το ML μέσα από ταινίες του Hollywood. Αυτό που με τράβηξε περισσότερο είναι η ίδια ουσία της δουλειάς, που είναι διττή. Δηλαδή, είναι ενα παζλ που προσπαθείς να ενώσεις τα κομμάτια, εύρημα το εύρημα μεχρι να βρεις οτι κάτι παέι Χ και να εστιάσεις σε αυτό, και επίσης, ως αλλος οικονομικός "ντεντεκτιβ" να σκεφτείς σαν εγκληματίας: "πως θα μπορούσα να δρασω στο συγκεκριμένο παραδειγμα ώστε να ξεπλύνω τα λευτά μου"; και έτσι ψάχνεις σε σημεία και λεπτομέρειες που υπο άλλες συνθήκες θα σε ξέφευγαν.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ένας επαγγελματίας AML; Και ποιο θεωρείτε το πιο κρίσιμο στάδιο της διαδικασίας AML (KYC, monitoring, investigations κ.λπ.) και γιατί;

Το AML ανέκαθεν αντιμετώπιζε δυσκολιες διότι ο κάθε εγκληματίας είναι ευρηματικότατος αφού θέλει να καταφέρει κατι για το συμφέρον του και συνεπώς μπορεί να βρει αμέτρητους τροπους να ξεπλύνει τα παράνομα εισοδήματα του. Και εκει ελλοχεύει και ολη η ουσια του money laundering. Η κάθε εποχή έχει και τις προκλήσεις της. Σημερα ειναι η εποχη των crypto και των digital assets. Με τα crypto ενας λογος παραπανω αφου ειναι decentralized, δηλαδη ελέγχονται απο όλον τον κόσμο και όχι μια Αρχή όπως ειναι με το συμβατικό χρημα. αρα είναι πιο ευκολο να κρύψεις τον τροπο με τον οποιο απεκτησες τα crypto και γενικα οποιοδηποτε digital asset. Κατα την ταπεινη μου αποψη, το πιο σημαντικο element (και οχι σταδιο) του AML ειναι το KYC (know your client). Οταν ξερεις πραγματικα τον πελατη σου, τοτε ξερεις τι ερωτησεις να κανεις, Ειναι σαν να βγαινεις μια βολτα στο δασος και βλεπεις ενα ζωο που δεν εχεις ξανα δει ποτε. Και αναρωτιεσαι: ειναι αυτο το ζωο επικίνδυνο; και θα ρωτήσεις: εχει νυχια; δοντια; μεγάλο όγκο; πως ειναι η συμπεριφορά του αυτη ακριβώς τη στιγμή; Ετσι και με τον άνθρωπο ή εταιρεία που ελέγχεις.

Με ποιο τρόπο η τεχνητή νοημοσύνη και τα σύγχρονα συστήματα ανάλυσης συναλλαγών αλλάζουν τον χώρο του AML; Πιστεύεις ότι η τεχνολογία μπορεί να αντικαταστήσει μέρος της ανθρώπινης κρίσης στις έρευνες;

Οσον αφορα το AI νομίζω οτι προς το παρον δεν μπορουν να συνδράμουν τοσο πολυ ή αποτελεσματικα στον χώρο του AML. Αυτός ο χωρος εχει αναγκη αποκλειστικα ανθρωπινη κρίση που κανενα μηχανημα ή ΑΙ δεν εχει αποκτήσει ακομή. Καθε περιπτωση έρευνας ειναι μοναδική και δεν επαναλαμβανεται αρα δεν μπορεις να διδάξεις ενα μηχανημα να κανει έλεγχο. Καποια ευρήματα σε μια περιπτωση μπορει να αξιολογουνται ενω σε μια αλλη οχι - το κυριοτερο. Επίσης δεν μπορεις να διδαξεις (ακομη) κανενα μηχανημα να κανει αυτες τις πολυ σημαντικες ερωτησεις κρισης. Κατα την αποψη μου, το AML ειναι απο τα λιγα επαγγελματα που ειναι ασφαλη απο το ΑΙ. Το μονο που μπορουν να προσφερουν ειναι "leg work". Για παραδειγμα "βρες με ολους τους John Smith, αυτης της ηλικιας, χωρας, επαγγελματος και εισοδηματος και διασταυρωσε τους με οποιεσδηποτε πιθανες συνδεσεις με Ρωσια ή Mohammed Ali". Αρα μπορει να μας βοηθησεις σε γρηγορη και αποτελεσματικη συλλογη δεδομενων αλλα δεν χωρις να μπορει να την επεξεργαστει. Εκει, μπαινουμε εμεις.