Αγγελική Χρυσάνθου: Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη ζωή ενός ανθρώπου

Η σημερινή μας καλεσμένη είναι η Αγγελική Χρυσάνθου. Η Αγγελική είναι λογοπαθολόγος με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη Νευροαποκατάσταση σε νευρολογικές παθήσεις και μας μιλά, για τα εγκεφαλικά επεισόδια, τις αντιμετωπίσεις που υπάρχουν, και τα δικά της βιώματα μέσα από τη δουλειά της. Μια σπουδαία συνέντευξη για τη σελίδα μας, θέλοντας να προωθήσουμε τη στήριξή μας στους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν εγκεφαλικά προβλήματα, αλλά και τους δικούς τους ανθρώπους που στέκονται δίπλα τους. Ευχαριστούμε πολύ την Αγγελική για τη συνεισφορά της στη σελίδα μας, της ευχόμαστε να συνεχίσει αυτό το σπουδαίο λειτούργημα στους συνανθρώπους μας που το χρειάζονται. Καλή ανάγνωση

Ποιο είναι ακριβώς το επάγγελμα σου και τι κάνεις στη δουλεία σου; Ποιος είναι ο πληθυσμός με τον οποίο ασχολείσαι?

Είμαι λογοπαθολόγος με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη Νευροαποκατάσταση σε νευρολογικές παθήσεις και Health Coach, με στόχο να υποστηρίζω ολοκληρωμένα τόσο το άτομο όσο και την οικογένεια του. Παράλληλα εκπονώ το διδακτορικό μου στη Νευροψυχογλωσσολογία και διατηρώ ενεργό κλινικό έργο, αναλαμβάνοντας δικά μου περιστατικά.

Εργάζομαι με ένα ευρύ φάσμα σε παιδιατρικό και ενήλικο πληθυσμό. Υποστηρίζω άτομα με δυσκολίες στον λόγο και την επικοινωνία, στη σίτιση/κατάποση, στη φωνή, καθώς και σε γνωστικές λειτουργίες που επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα. Στόχος μου είναι η ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας και της ποιότητας ζωής, μέσα από εξατομικευμένη αξιολόγηση και παρέμβαση.

Παράλληλα, παρακολουθώ συστηματικά, σεμινάρια και εκπαιδεύσεις που αφορούν τόσο παιδιά όσο και ενήλικες, ώστε η κλινική μου πρακτική να παραμένει σύγχρονη και τεκμηριωμένη. Δίνω ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία και στη συνεχή καθοδήγηση ώστε το άτομο (και η οικογένεια του όπου χρειάζεται) να νιώθει στήριξη σε κάθε βήμα. Το διδακτορικό μου εστιάζει στην αφασία μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο, πεδίο που συνδέεται άμεσα με τη δουλεία μου στη νευροαποκατάσταση.

Τι είναι ‘σωστός θεραπευτής’;

Ο ‘σωστός θεραπευτής’ δεν είναι απλώς αυτός που διαθέτει γνώσεις, αλλά αυτός που τις μετατρέπει σε ουσιαστική, τεκμηριωμένη και λειτουργική παρέμβαση. Βασίζει τη δουλεία του σε επιστημονικά δεδομένα (evidence-based practice), ξεκινά από σωστή αξιολόγηση και θέτει ρεαλιστικούς στόχους που συνδέονται με την καθημερινότητα του ατόμου.

Συνεργάζεται με διεπιστημονική ομάδα όταν απαιτείται, ώστε η παρέμβαση να είναι συντονισμένη και ολοκληρωμένη. Παράλληλα, βλέπει τον άνθρωπο ολιστικά, όχι μόνο το σύμπτωμα, και διατηρεί επαγγελματικά όρια, χωρίς να χάνει την ανθρώπινη ενσυναίσθηση που χτίζει σχέση εμπιστοσύνης.

Για μένα, ‘σωστός θεραπευτής’ είναι αυτός που συνδυάζει επιστημονική ακρίβεια, συνέπεια και ουσιαστική στήριξη, με στόχο η πρόοδος να αποτυπώνεται στη λειτουργικότητα και στην ποιότητα ζωής.

Πως μπορείς να διαχωρίσεις το ανθρώπινο συναίσθημα στη δουλεία σου;

Στην δουλειά μου, το ανθρώπινο συναίσθημα δεν είναι κάτι που πρέπει να «κοπεί», είναι μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας. Ο ρόλος μου, όμως, είναι να το κρατώ μέσα σε ένα ασφαλές και επαγγελματικό πλαίσιο, ώστε να υπηρετεί την αποκατάσταση και όχι να την αποδιοργανώνει. Αυτό σημαίνει ότι είμαι παρούσα και διαθέσιμη με ενσυναίσθηση, αλλά ταυτόχρονα λειτουργώ με κλινική σκέψη: αξιολόγηση, σαφείς στόχοι, συγκεκριμένο πλάνο και σταθερή καθοδήγηση.

Ιδιαίτερα στη νευροαποκατάσταση, όπου οι αλλαγές μπορεί να είναι απότομες και φορτισμένες για το άτομο και την οικογένεια, η ισορροπία είναι κρίσιμη. Η σχέση πρέπει να είναι υποστηρικτική, αλλά να διατηρεί ξεκάθαρα επαγγελματικά όρια και να ενισχύει την αυτονομία του ατόμου. Για να το πετυχαίνω αυτό, παραμένω παρούσα με ηρεμία και σταθερότητα, διατηρώ επαγγελματική στάση και, όταν χρειάζεται, λειτουργώ σε συντονισμό με τη διεπιστημονική ομάδα, ώστε η υποστήριξη να είναι ολοκληρωμένη. Έτσι διατηρώ την ανθρωπιά μου, χωρίς να χάνεται η αντικειμενικότητα και η αποτελεσματικότητα της παρέμβασης.

Τι γίνεται μετά όταν κάποιος πάθει εγκεφαλικό;

Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη ζωή ενός ανθρώπου, ακόμη κι όταν είναι μικρό. Οι συνέπειες δεν είναι ίδιες για όλους, εξαρτώνται από το σημείο του εγκεφάλου που έχει επηρεαστεί, την έκταση της βλάβης, αλλά και από το γενικό προφίλ υγείας και τις ανάγκες του ατόμου. Γι’ αυτό και κάθε εγκεφαλικό επεισόδιο είναι διαφορετικό, όπως διαφορετική είναι και η πορεία αποκατάστασης για κάθε άτομο.

Συνήθως, η μεγαλύτερη πρόοδος εμφανίζεται στους πρώτους μήνες μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο, όταν ο εγκέφαλος βρίσκεται σε φάση προσαρμογής και αναδιοργάνωσης μια διαδικασία γνωστή ως νευροπλαστικότητα. Στη συνέχεια η πρόοδος μπορεί να γίνει πιο σταδιακή, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι σταματά. Με συστηματική θεραπευτική παρέμβαση, κατάλληλη καθοδήγηση και υποστήριξη από το περιβάλλον, πολλοί άνθρωποι μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά τη λειτουργικότητα τους, να επανακτήσουν δεξιότητες όπως η βάδιση, η επικοινωνία και η αυτονομία στην καθημερινότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της λογοθεραπείας είναι καθοριστικός όταν υπάρχουν δυσκολίες στην επικοινωνία, στην άρθρωση/ομιλία, στην κατάποση, αλλά και σε γνωστικές δεξιότητες όπως προσοχή, μνήμη και εκτελεστικές λειτουργίες που επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα. Το σημαντικό είναι να υπάρχει ρεαλιστικό πλάνο, συνέπεια και σωστός συντονισμός, ώστε το άτομο να χτίζει αυτοπεποίθηση και να επιστρέφει σε μια όσο το δυνατόν πιο ανεξάρτητη και ποιοτική ζωή.

Πως μειώνεται η πιθανότητα να πάθει κάποιος εγκεφαλικό επεισόδιο;

Η πιθανότητα να εμφανίσει κάποιος εγκεφαλικό επεισόδιο δεν είναι ίδια για όλους, επηρεάζεται από έναν συνδυασμό ατομικών παραγόντων και παραγόντων τρόπου ζωής. Κάποιοι παράγοντες δεν αλλάζουν π.χ. η ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό, όμως πολλοί είναι τροποποιήσιμοι και εκεί ακριβώς βρίσκεται η ουσιαστική πρόληψη.

Κεντρικό ρόλο παίζει ο καλός έλεγχος βασικών παθήσεων και δεικτών υγείας, όπως η αρτηριακή πίεση, ο σακχαρώδης διαβήτης και η χοληστερόλη, καθώς και η έγκαιρη διάγνωση και ρύθμιση καρδιακών αρρυθμιών, όπως η κολπική μαρμαρυγή. Παράλληλα, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο όπως η διακοπή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η τακτική σωματική δραστηριότητα και η ισορροπημένη διατροφή.

Είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζουμε ότι, αν κάποιος έχει ήδη υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, ο κίνδυνος υποτροπής είναι αυξημένος. Γι’ αυτό απαιτείται στενή ιατρική παρακολούθηση και συνέπεια στις οδηγίες πρόληψης. Σε κάθε περίπτωση, η πρόληψη είναι εξατομικευμένη και το πιο σωστό είναι να γίνεται σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό, με βάση το προσωπικό ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου του κάθε ατόμου. 

Πες μας λίγα λόγια για το Κυπριακό Σωματείο Εγκεφαλικών Επεισοδίων και αν μπορείς να μας εξηγήσεις για το ‘ΑΞΙΠΠΑ’.

Το Κυπριακό Σωματείο Εγκεφαλικών Επεισοδίων (Cyprus Stroke Association-CSA), στο οποίο συμμετέχω ως ταμίας του Διοικητικού Συμβουλίου, είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που στηρίζει άτομα που έχουν βιώσει εγκεφαλικό επεισόδιο, καθώς και τις οικογένειές τους. Κεντρικός μας στόχος είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού γύρω από το εγκεφαλικό επεισόδιο, αλλά και η ενδυνάμωση των επιζώντων ώστε να βελτιώνουν σταδιακά την καθημερινότητα τους και την ποιότητα ζωής τους. Με την βοήθεια των εθελοντών μας, οργανώνουμε ομάδες στήριξης, καθώς και φιλανθρωπικές, ενημερωτικές και επιστημονικές δράσεις που προάγουν τη γνώση, την πρόληψη και τη σωστή αποκατάσταση. Αυτή την περίοδο βρισκόμαστε στη διαδικασία διοργάνωσης του 2^ου Παγκύπριου Συνεδρίου Εγκεφαλικών Επεισοδίων (21-22 Νοεμβρίου), ενώ παράλληλα οργανώνουμε και τη συμμετοχή μας στον Εταιρικό Μαραθώνιο Λεμεσού (21 Μαρτίου).

Όσον αφορά το «ΑΞΙΠΠΑ», πρόκειται για ένα ακρώνυμο που βοηθά το κοινό να θυμάται τα βασικά προειδοποιητικά σημάδια ενός πιθανού εγκεφαλικού επεισοδίου, ώστε να τα αναγνωρίζει έγκαιρα και να δράσει άμεσα. Τα γράμματα σημαίνουν: Αδύναμο χέρι, Ξεχνώ λέξεις, Ισορροπία κακή, Πτώση στο πρόσωπο, Πρόβλημα στην όραση, Αμέσως κάλεσε το 112. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο, ο χρόνος είναι εγκέφαλος, όσο πιο γρήγορα υπάρξει αντίδραση, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες καλύτερης έκβασης και αποκατάστασης.